-
-
- Ar-Ge Birimi
- Endüstriyel Aşı Üretimi Birimi
- Aşı ve Bağışıklama Eğitimi Birimi
- Aşı Epidemiyolojisi Birimi
- Preklinik ve Klinik Araştırmalar ve Proje Koordinasyon Birimi
- Pandemi Riski Yaratan Enfeksiyon Etkenleri Epidemiyolojisi Birimi
- Biyolojik Terör Birimi
- Deney Hayvanları Üretim/Test ve Preklinik Araştırma Birimi
- Doku Kültür Koleksiyonu Viral ve Bakteriyel Kültür Bankacılığı Birimi
- Kalite Kontrol Laboratuvarı Birimi
- Eğitim, İdari ve Mali Hizmetler Birimi
-
-
-
- Duyurular
- Önemli Günler
- SSS
- İletişim
Son Eklenen Haberler
- Türkiye Aşı Enstitüsü Klinik Araştırma Ön Değerlendirme ve Takip Bilim Kurulu İlk Toplantısını Gerçekleştirdi
- Aşı Epidemiyolojisi Bilim Kurulu Toplantısı Gerçekleştirildi
- Yerli Aşı Üretimi Projesi Kapsamında Mefar İlaç Sanayii A.Ş. Üretim Tesisine Ziyaret Gerçekleştirildi
- TURKOVAC Aşısı ile Elde Edilen Cevabın Uzun Süreli Devamlılığına Yönelik Makale Yayınlandı
- 20 Mayıs Uluslararası Klinik Araştırmalar Günü Kutlu Olsun
- TÜM HABERLER
Dünya Hasta Hakları Günü (26 Ekim 2023)
Hasta hakları ile ilgili ilk çalışmaların Amerika Birleşik Devletleri’nde başladığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte Osmanlı İmparatorluğu Döneminde arşivlerdeki ön incelemelerimizde 1800’lü yılların sonlarından itibaren vatandaşların özellikle çiçek aşısı başta olmak üzere aşı isteklerinin olduğu ve aşı uygulamalarının uzmanlar tarafından yapılmasını istediğini görmekteyiz. 1900’lü yılların başından bu yana hastaların hastanelere karşı açtığı seri davalardan sonra 1972’de Amerika Hastaneler Birliği, “Hasta Hakları Bildirgesi”ni yayınlamıştır. Daha sonra uluslararası birçok bildirge ile hasta hakları kavramı gelişimini sürdürmüş, 1970’li yılların başında ilk somut gelişmeler gündeme gelmiştir. Bu tarihten önceki dönemde, hasta hekim ilişkisi, temel hak ve hürriyetleri düzenleyen uluslararası sözleşmelerin doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediği geleneksel tıp etiği ilkelerine göre sürdürülmekteydi.
Hasta hakları ile ilgili yayınlanan uluslararası bildirgeler şöyledir:
1972 Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi: Bu bildirgede hastanın hastalığının tanısına, tedavisine ve gelişimine ilişkin doğru, eksiksiz ve anlayabileceği dilde bilgi almaya ve akla uygun bir karar verebilmesine olanak sağlanmasını beklemeye hakkı olduğu belirtilmiştir.
1991 Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi: Bu bildirgede; hastanın hekimini özgürce seçme, hiçbir baskı altında kalmadan karar verebilen hekim tarafından bakılabilme, kendisine önerilen tedaviyi kabul veya reddetmeye, kendisi ile ilgili tıbbi veya özel bilgilerin gizliliğine saygı duyulmasını beklemeye, onurlu bir şekilde ölmeye, ruhi ve ahlaki teselliyi kabul veya reddetmeye hakkı olduğu belirtilmiştir.
1994 Dünya Tabipler Birliği Amsterdam Hasta Hakları Bildirgesi
1995 Dünya Tabipler Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi: Lizbon Bildirgesinin eksiklikler Dünya Tabipler Birliği’nin 1994 ve 1995 yıllarında yayınladığı bildirgelerle giderilmeye çalışılmıştır.
TÜRKİYE’DE HASTA HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ
01.08.1998 tarihinde 23420 sayılı Resmî Gazete’de, hasta haklarını somut olarak göstermek, sağlık hizmetinin verildiği her yerde, sağlık hizmetini alan herkesin faydalanmasını, hak ihlallerinden korunmasını, gerekirse hukuki yollara başvurabilmesini sağlamak amacı ile Hasta Hakları Yönetmeliği yayınlanmıştır.
2003 yılında Sağlık Bakanlığınca Hasta Hakları Yönetmeliğinin standart olarak uygulanmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. 15.10.2003 tarih ve 19499 sayılı Resmî Gazete’de, hasta hakları uygulamalarını planlamak, uygulamak, denetlemek ve değerlendirmek amacı ile Sağlık Tesislerinde Hasta Hakları Uygulamalarına İlişkin Yönerge yayınlanmış ve Bakanlık bünyesinde Hasta Hakları Şube Müdürlüğü kurulmuştur. Uygulamalar sırasında karşılaşılan aksaklıkların giderilmesi ve bakanlığa bağlı tüm sağlık kurum ve kuruluşlarını kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması amacı ile 2005 yılı içinde Hasta Hakları Uygulama Yönergesi günün gereklerine göre revize edilerek tekrar yayınlanmıştır.
Ülkemizde 1998 yılında 26 Ekim “Hasta Hakları Günü” olarak kabul edilmiştir.
Hasta Hakları ile ilgili ülkemizde yapılan yasal düzenlemeleri tarihsel sıralamaya göre aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
1928 - Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarz-ı İcrasına Dair Kanun (70. Md – Tüm Cerrahi Müdahaleler için izin)
1960 - Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi (Türk Tabipler Birliği) Türkiye’de hasta-hekim ilişkilerini düzenleyen ilk yazılı metin, Türk Tabipleri Birliği tarafından 1960’da hazırlanan “Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi”dir. Bu nizamname “Hekimlik ve Meslek Etiği Kuralları” adı altında yeniden düzenlenerek Türk Tabipler Birliği’nin Ekim 1998’de Ankara’da yaptığı 47. Büyük Kongresi’nde kabul edilmiştir.
1987 - Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ( Kanun Numarası: 3359 Resmi )
1993 - İlaç Araştırmaları Hakkında Yönetmelik
1998 - Hasta Hakları Yönetmeliği (1 Ağustos 1998 tarih ve 23420 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Avrupa Hasta Hakları Bildirgesinden son maddesiyle farklılaşmaktadır. Bu madde, Hasta Hakları Bildirgesi’nin hastaların görüp okuyabileceği yerlere asılması zorunluluğunu getirmiştir.)
2003 - Sağlık Tesislerinde Hasta Hakları Uygulamalarına İlişkin Yönerge (Yürürlükten Kalktı)
2003 - Sözleşmeli Sağlık Personelinin Uymakla Yükümlü Olduğu Mesleki ve Etik Kurallar
2005 - Hasta Hakları Uygulama Yönergesi (Yürürlükten Kalktı)
2014 - Hasta Hakları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (8 Mayıs 2014 tarih ve 28994 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.)
2014/32 - Hasta Hakları Uygulamaları Genelgesi
Hasta hakları şu şekildedir:
1. Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı
a. Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma
b. Bilgi İsteme
c. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme
d. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme
e. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme
f. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım
g. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı
h. Ötenazi Yasağı
i. Tıbbi Özen Gösterilmesi
2. Sağlık Durumu ile İlgili Bilgi Alma Hakkı
a. Kayıtları İnceleme
b. Kayıtların Düzeltilmesini İsteme
c. Bilgi Vermenin Usulü
d. Bilgi Verilmesi Caiz Olmayan ve Tedbir Alınması Gereken haller
e. Bilgi Verilmesini Yasaklama
3. Hasta Haklarının Korunması
a. Mahremiyete Saygı Gösterilmesi
b. Rıza Olmaksızın Tıbbi Ameliyeye Tabi Tutulmama
c. Bilgilerin Gizli Tutulması
4. Tıbbi Müdahalede Hastanın Rızası
a. Hastanın Rızası ve İzin
b. Tedaviyi Reddetme ve Durdurma
c. Alışılmış Olmayan Tedavi Usullerinin Uygulanması
d. Rızanın Şekli ve Geçerliliği
e. Organ ve Doku Alınmasında Rıza
f. Aile Planlanması Hizmetleri ve Gebeliğin Sona Erdirilmesi
5. Tıbbi Araştırmalar
a. Gönüllünün Korunması ve Bilgilendirilmesi (https://tae.tuseb.gov.tr/klinik-arastirmalar/genel-bilgiler/gonullu/gonullu-20230616)
b. Rıza Alınmasının Usulü ve Şekli
c. Küçüklerin ve Mümeyyiz Olmayanların Durumu
d. İlaç ve Terkiplerin Araştırma Amacıyla Kullanımı
6. Güvenliğin Sağlanması
7. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma
8. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret
9. Refakatçi Bulundurma
10. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesi
11. Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı
Hasta Hakları, sağlık hizmetinden faydalanma ihtiyacı bulunan kişilerin kaliteli ve hak ettikleri tıbbi bakımı alma olanığını ve yeniden sağlığını kazanmasını sağlar.
Hasta ve hasta yakınları ile sağlık çalışanları arasındaki iletişimin güçlendirilmesi için hastaların haklarını ve aynı zamanda sorumluluklarını bilmeleri önem taşımaktadır.
Detaylı bilgi için: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4847&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5