Bir Doz TURKOVAC Aşısı Sonrası Katılımcılar Tarafından Bildirilen İstenmeyen Etkilerin Telefon Anketi Çalışması ile Değerlendirilmesi

TURKOVAC aşısı, Türkiye’de geliştirilmiş, üretilmiş ve ruhsatlandırılmış olan inaktif yani hastalığa neden olmayan ancak bağışıklık yanıtı oluşturan etkisizleştirilmiş virüs içeren bir COVID-19 aşısıdır.

Bu çalışmanın amacı, TURKOVAC aşısının Türkiye’de, 17 ilde yer alan, Sağlık Bakanlığı’na bağlı olan toplam 22 hastanede uygulanması sonrasında katılımcılar tarafından birinci dozun sonrasında bildirilen istenmeyen etkilerin dağılımını ve bazı özelliklerini değerlendirmektir.

Bu çalışmada, 10 Ocak-18 Şubat 2022 tarihleri arasında, TURKOVAC aşısının ilk dozunun uygulandığı 20.000 kişilik bir gruba birinci dozun üçüncü (10-17 Ocak) ve yedinci (7-18 Şubat) günlerinde telefonla aranarak yapılandırılmış bir anket algoritması sözel olarak uygulanmıştır. Bu anket, sırasıyla lokal ve sistemik istenmeyen etkilerin sorgulandığı iki ana bölümden oluşmaktadır. Ankete ek olarak katılımcılar tarafından belirtilmiş olan diğer istenmeyen etkiler de kaydedilmiştir. Birinci dozu takiben, üçüncü günde 6023 kişi, yedinci günde ise 5345 kişi telefon anketine katılmayı kabul etmiştir. 

TURKOVAC aşısının ilk dozunu takiben; katılımcıların yaklaşık üçte biri (yüzde 36,6) üçüncü günde, yaklaşık beşte biri (yüzde 22,5) ise yedinci günde herhangi bir istenmeyen etki bildirmiştir. 

En sık bildirilen istenmeyen etkiler aşının uygulandığı bölgede yer alan lokal etkiler olarak (üçüncü günde yüzde 29,7, yedinci günde yüzde 13,1). Lokal istenmeyen etkiler arasında ise en sık bildirilen aşının uygulandığı bölgede ağrı (üçüncü günde yüzde 27,9, yedinci günde yüzde 12,4), sertlik (üçüncü günde yüzde 4,8, yedinci günde yüzde 2,7) ve şişlik (üçüncü günde yüzde 3,5, yedinci günde yüzde 2,0) olmuştur. 

Halsizlik/yorgunluk (üçüncü günde yüzde 9,6, yedinci günde yüzde 8,3) ve baş ağrısı (üçüncü günde yüzde 7,9, yedinci günde yüzde 8,0) ise en sık bildirilen sistemik istenmeyen etkilerdir.

Genç yaş grubunda olanlarda, aşının tekrarlayan dozlarında ve kadın cinsiyete sahip olmanın, herhangi bir istenmeyen etki bildirimini ve özellikle aşının uygulandığı bölgede ağrı ortaya çıkmasını arttırdığı bulunmuştur. Ek olarak kadın cinsiyete sahip olmak ise aşının uygulandığı bölgede artmış ağrı, şişlik, ateş ve günlük hayatı etkileme durumu ile ilişkili bulunmuştur.

Bu çalışmada, TURKOVAC aşısının birinci dozu sonrasında bildirilen istenmeyen etkilerin hızlı bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Aşının ilk dozunu takiben ilk 7 gün içerisinde iyi bir güvenlik çerçevesine sahip olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın sonuçlarının toplum ve sağlık çalışanları için aşıya karşı güven artışına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu çalışma konusunda daha detaylı bilgi edinmek için bakınız:

Ateş Kara, Aslihan Coskun, Fehminaz Temel, Pervin Özelci, Selmur Topal & Ihsan Ateş (2023) Analysis of participant-reported adverse events following the first dose of inactivated SARS-Cov-2 vaccine (TURKOVAC™) through telephone survey in Türkiye, Annals of Medicine, 55:1, 1070-1079, https://doi.org/10.1080/07853890.2023.2183985